Hoca İle Borsa

Borsa Terimleri Sözlüğü

Haberlerde, izahnamelerde ve KAP bildirimlerinde sık karşılaşılan borsa terimlerinin sade tanımları. Her terimde yatırımcı için pratik notlar ve ilgili rehber bağlantıları yer alır; kapsamlı konular ilgili rehber sayfasına yönlendirilir.

BIST İşlem Kodu

Payın borsadaki kısa sembolü (örn. THYAO, ASELS).

Bilanço

Şirketin varlık, borç ve özkaynak tablosu; nasıl okunacağı rehberde.

Brüt Takas

Alım-satımın netleştirme olmadan, tam bedel ve pay teslimiyle yapılması tedbiri.

Devre Kesici

Sert fiyat hareketlerinde işlemlerin geçici olarak durdurulması mekanizması.

Ek Satış

Halka arzda talebin yüksek olması hâlinde, arz edilen pay miktarının belirli bir oranına kadar ilave pay satılması.

Eşit Dağıtım

Halka arzda payların katılımcılara eşit sayıda dağıtılması yöntemi.

F/K, PD/DD ve FD/FAVÖK

Hisse değerlemede kullanılan temel çarpanlar.

Fiyat İstikrarı İşlemleri

Halka arz sonrası aracı kurumun, fiyat arz fiyatının altına düştüğünde alım yaparak fiyatı desteklemesi.

Halka Açıklık Oranı

Şirket sermayesinin borsada işlem görebilen (halka açık) kısmının toplam sermayeye oranı.

Halka Arz

Şirket paylarının ilk kez veya ek olarak halka satışa sunulması.

Hızlandırılmış Talep Toplama (ABB)

Borsada işlem gören bir şirkette büyük ortağın, payları kurumsal yatırımcılara çok kısa sürede blok hâlinde satması.

İzahname

Halka arzda yatırımcıyı bilgilendiren resmî belge.

KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu)

Borsa şirketlerinin tüm resmî bildirimlerinin yayınlandığı elektronik platform.

Katılım Endeksi

Katılım finans ilkelerine uygun payların yer aldığı endeks.

Kayıtlı Sermaye Tavanı

Yönetim kurulunun genel kurul kararı beklemeden sermaye artırabileceği, SPK onaylı üst sınır.

Konsorsiyum (Aracı Kurum Konsorsiyumu)

Halka arzda payların satışına birlikte aracılık eden aracı kurumlar grubu.

Lot

Borsa İstanbul'da işlem birimi; günümüzde 1 lot = 1 adet pay senedidir.

Oransal Dağıtım

Halka arzda payların talep büyüklüğüne oranla dağıtılması yöntemi.

Ortak Satışı

Halka arzda mevcut ortakların kendi paylarını satması; gelir şirkete değil satan ortağa gider.

Pay Geri Alımı

Şirketin kendi paylarını borsadan geri satın alması.

Rüçhan Hakkı

Bedelli sermaye artırımında mevcut ortağın yeni pay alma önceliği.

Satmama Taahhüdü (Lock-up)

Halka arzda şirket ve/veya ortakların belirli bir süre boyunca borsada pay satmamayı taahhüt etmesi.

Sermaye Artırımı (Bedelli / Bedelsiz / Tahsisli)

Şirketin sermayesini nakit, iç kaynak veya belirli yatırımcılara satışla artırması.

T1-T2 Bakiye

Takası henüz tamamlanmamış satış bedelleri; bazı halka arzlarda talepte kullanılamaz.

Tavan Serisi

Bir payın (çoğunlukla yeni halka arzların) art arda günlerde üst fiyat limitinden kapanış yapması.

Temettü (Kâr Payı)

Şirket kârının ortaklara dağıtılan bölümü.

VBTS (Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi)

Borsa İstanbul'un, fiyatı aşırı dalgalanan paylara otomatik olarak kademeli işlem tedbirleri uyguladığı sistem.

Yıldız Pazar / Ana Pazar / Alt Pazar

Borsa İstanbul'da payların, fiili dolaşımdaki paylarının piyasa değerine göre işlem gördüğü pazar grupları.

Daha kapsamlı öğrenmek için: