SPK Fonlara Ek Süre Verdi: Tam Uyum Tarihi 31 Ocak 2027

Sermaye Piyasası Kurulu, 26 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı basın duyurusuyla Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in 4.3. maddesini güncelledi.

Portföy ve yatırım sınırlamalarına tam uyum için daha önce 31 Aralık 2026 olarak belirlenen tarih 31 Ocak 2027’ye ertelendi. SPK, kararın gerekçesi olarak son dönemde finansal piyasalarda yaşanan gelişmeleri gösterdi.

Yeni düzenleme, esas olarak serbest fonların portföylerindeki yatırımları ilgili sınırlamalarla uyumlu hale getirme sürecini ilgilendiriyor.

Önceki düzenlemede ekim ve kasım ayları için ara uyum aşamaları, aralık ayı içinse nihai uyum süresi öngörülüyordu. Yeni kararla ara aşamalar kaldırıldı; tek nihai tarih 31 Ocak 2027 oldu.

Böylece portföy yönetim şirketleri uyum için daha uzun süreye sahip olacak. Bununla birlikte ara uyumun kaldırılması tüm portföy sınırlarının ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Değişiklik, Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in serbest fonlara ilişkin esasların bulunduğu 4.3. maddesine yönelik.

Serbest yatırım fonları, yatırım stratejileri açısından geleneksel fonlara göre daha esnek olabilen ve katılma payları nitelikli yatırımcılara sunulan fonlar arasında bulunuyor.

SPK’nın 28 Ağustos 2026 tarihinde güncellediği Rehber’de serbest fonlara yönelik çeşitli portföy yoğunlaşması ve yatırım sınırlamaları öngörülmüştü. 26 Ekim kararı, sınırlamaların kendisini genel olarak kaldırmak yerine uygulama takvimini değiştiriyor.

Yeni süreye rağmen fonların mevcut sınır aşımlarını artırmaları serbest bırakılmadı.

Rehber’in güncel düzenlemesine göre 29 Ağustos 2026 tarihinde ilgili yatırım sınırlarını aşan pozisyonların o günkü tutarları üst sınır kabul ediliyor. Bu tarihten itibaren söz konusu sınır aşımı tutarlarının artırılmaması gerekiyor.

İlgili fonların portföy ve yatırım sınırlamalarına en geç 31 Ocak 2027 tarihinde tam uyum sağlaması gerekiyor. Başka bir ifadeyle ek süre, halihazırda limit üzerinde olan pozisyonları büyütme izni vermiyor.

Rehber’in 4.3. maddesinde fonların belirli menkul kıymetlerde yoğunlaşmasının sınırlandırılması, ilişkili tarafların ihraç ettiği sermaye piyasası araçlarına yatırımın kontrolü ve fiilî dolaşımı düşük hisselerde fonların sahip olabilecekleri paylara ilişkin hükümler bulunuyor.

Borçlanma araçları, kira sertifikaları ve diğer fonların katılma paylarına yatırımlara ilişkin de belirli sınırlamalar uygulanıyor.

BIST 30 Endeksi’ndeki paylar ve bazı fon türleri için düzenlenmiş istisnalar bulunduğundan sınırlamaların her fon ve varlık için aynı şekilde geçerli olduğu varsayılmamalı.

Ekim ve kasım için eski ara uyum aşamaları kaldırılırken portföy yönetim şirketlerinin belirli tarihlerde bildirim yapma yükümlülükleri devam ediyor.

Kurucu portföy yönetim şirketleri, 30 Kasım ve 31 Aralık 2026 tarihleri itibarıyla ilgili fonların yatırım sınırlamalarına uyum düzeyleri hakkında portföy saklayıcılarına ve Takasbank’a yazılı bilgi verecek.

Ayrıca 29 Ağustos 2026’dan önce ihraç edilmiş serbest fonların portföylerindeki belirli borçlanma araçları ve kira sertifikaları için özel bir geçiş hükmü bulunuyor. Bu araçlara ilave alım yapılmaması şartıyla, ilgili sınırlamalara uyumun itfa tarihine kadar aranmayabileceği öngörülüyor.

SPK, Rehber’in 4.3. maddesinin ikinci fıkrasındaki, kamu kurumları ve iştiraklerinin para ve sermaye piyasası araçlarına yönelik istisnaları düzenleyen (a) bendini yürürlükten kaldırdı.

Ancak değişiklik yapılırken III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği’ndeki aynı kapsamdaki hükümler saklı tutuldu. Bu nedenle Rehber’deki bendin kaldırılması, ilgili kamu kurumları ve iştiraklerine yönelik bütün mevzuat istisnalarının sona erdiği şeklinde okunmamalı.

SPK’nın 18 Eylül 2026 tarihli açıklamasında, yatırım fonları üzerinden sistemik risk yaratabilecek uygulamaların tespit edildiği ifade edilmişti.

Kurul özellikle bazı serbest fonlar ve para piyasası fonları üzerinden yapılan işlemler, düşük fiilî dolaşımlı hisselerde ekonomik gerekçelerle açıklanması güç fiyat hareketleri ve ilişkili taraf işlemlerini gündeme getirmişti.

Bu çerçevede yatırımcıların korunması, manipülasyon imkanlarının sınırlandırılması, şeffaflığın artırılması ve finansal istikrarın desteklenmesi amaçları öne çıkmıştı. 26 Ekim duyurusu bu düzenlemelerin uygulanma takvimini güncelliyor.

Portföylerinde belirli hisse senetlerine yoğunlaşmış serbest fonların yatırım sınırlamalarına uymak için pozisyon azaltmaları gerektiğinde ilgili hisselerde satış işlemleri görülebilir.

Özellikle fiilî dolaşım oranı düşük paylarda büyük fon işlemleri fiyat hareketleri üzerinde daha belirgin etkiler yaratabilir.

Kademeli uyumun kaldırılması ve nihai tarihin bir ay ötelenmesi, gerekli portföy işlemlerinin zamana yayılmasına imkan tanıyabilir. Bunun satış baskısını kesin olarak azaltacağı veya hisse fiyatlarını artıracağı söylenemez.

Gerçek etki, hangi fonlarda ne kadar limit aşımı bulunduğuna, portföy yöneticilerinin işlem tercihlerine ve genel piyasa koşullarına bağlı.

Hayır. SPK’nın yeni kararı, yatırımcıların sahip olduğu fon katılma paylarının otomatik olarak elden çıkarılmasını veya hesaplarından silinmesini öngörmüyor.

Düzenleme, esas olarak serbest fonların kendi portföylerindeki varlıkları ilgili kurallara uygun hale getirmesiyle ilgili. Fon yöneticilerinin belirli varlıklarda alım veya satım yapması gerekebilir; ancak her fonun aynı yönde işlem gerçekleştireceği sonucu çıkarılamaz.

Fon yatırımcılarının izahname, KAP bildirimleri ve portföy dağılım raporları üzerinden kendi fonlarının durumunu izlemeleri önem taşıyor.

Güncellenen takvim uyarınca kapsamdaki serbest fonların ilgili portföy ve yatırım sınırlamalarına 31 Ocak 2027 itibarıyla tam uyum sağlaması gerekiyor.

Portföy yönetim şirketleri bu tarihe kadar fonların varlık dağılımlarını ve yatırım stratejilerini ilgili düzenlemelerle uyumlu hale getirecek.

Kurulun bundan sonra yeni bir süre uzatımı veya düzenleme yapıp yapmayacağı kesinleşmiş değil. Yatırımcıların izlemesi gereken temel gelişmeler, uyum raporları ve SPK’nın olası yeni açıklamaları olacak.