Fon tasfiye kanunu yürürlüğe girdi: 1 milyon TL ara ödemeler ne zaman başlayacak?

Kanun, SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve 27 Ekim itibarıyla tasfiyesi henüz tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor.

Düzenlemeye göre SPK tarafından belirlenecek fonlarda, tasfiye tamamlanmadan önce yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek.

Ara ödeme için temel sınırlar şöyle:

Tablodaki rakamlar üst sınırları gösteren örneklerdir. Gerçek ödeme tutarı, kanundaki diğer koşullara ve fonun dağıtılabilir kaynaklarına bağlıdır.

Özellikle 1 milyon TL sınırının bütün yatırımcılara yapılacak kesin ödeme tutarı olmadığı vurgulanmalı.

Yatırımcının net yatırım tutarı, hak sahipliği, fonun tasfiye değeri ve mevcut nakit kaynakları ödenecek tutarı etkileyebilecek.

Ayrıca ara ödeme, net yatırım tutarının endeksleme uygulanmadan hesaplanan bölümünü aşamayacak.

27 Ekim 2026 sabahı itibarıyla kanun yürürlüğe girmiş olmasına rağmen, yeni düzenleme kapsamında ara ödemelerin başlayacağı kesin bir tarih açıklanmadı.

Kanun, uygulama esaslarını belirleme konusunda Sermaye Piyasası Kuruluna yetki veriyor.

Bu kapsamda SPK'nın ara ödeme yapılabilecek fonları belirlemesi, hak sahipliği ve hesaplama işlemlerinin tamamlanması, ilgili fonların dağıtılabilir nakit durumunun değerlendirilmesi gerekiyor.

Dolayısıyla 27 Ekim, ödemelerin başladığı tarih değil, ara ödeme düzenlemesinin yürürlüğe girdiği tarih.

Yatırımcıların ödeme alacağı tarihler için SPK'nın ve tasfiye ile görevli kuruluşların açıklamaları belirleyici olacak.

Kanunda belirlenen 1 milyon TL sınırı, yatırımcıların bütün alacakları için getirilen nihai bir üst sınır değil.

Örneğin net yatırım tutarı 3 milyon TL olan bir yatırımcı, ilgili şartların sağlanması halinde ilk aşamada en fazla 1 milyon TL ara ödeme alabilecek.

Kalan alacak için tasfiye süreci ve varsa geri kazanılan fon varlıklarından yapılabilecek ödemeler önem taşıyacak.

Kanunun 4'üncü maddesi uyarınca yapılan ara ödemeler, yatırımcının nihai tasfiye alacağından mahsup edilecek.

Ara ödeme alan yatırımcının kalan alacağı otomatik olarak silinmeyecek.

Ancak kalan tutarın tamamının ödeneceğine ilişkin bir garanti de bulunmuyor. Nihai tahsilat, ilgili fonun varlıklarına ve geri kazanım sonuçlarına bağlı olacak.

Yeni kanun, fonlarda yeterli nakit bulunmaması ihtimalini de düzenliyor.

Buna göre dağıtılabilir nakdin ara ödemeleri karşılamaya yetmemesi halinde SPK, daha fazla yatırımcının ödeme alabilmesini sağlamak amacıyla farklı bir dağıtım yöntemi belirleyebilecek.

Kurul, net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcıdan başlanarak ödeme yapılmasına karar verebilecek.

Alternatif olarak bütün hak sahipleri için belirli bir asgari ara ödeme tutarı da oluşturulabilecek.

Bu düzenleme, mevcut kaynakların küçük yatırımcıların alacaklarını karşılamak amacıyla öncelikli kullanılabilmesine imkan tanıyor.

Ancak kanun, bütün fonlarda otomatik olarak aynı ödeme sırasının uygulanacağını söylemiyor. SPK'nın fon bazında alacağı kararlar önem taşıyor.

Yeni kanunun en önemli maddelerinden biri, satış talimatı vermesine rağmen işlemi tamamlanmayan yatırımcıları ilgilendiriyor.

Kanunun 3'üncü maddesine göre 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilen ancak fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar tasfiye kapsamında değerlendirilecek.

Bu işlemler nedeniyle katılma payları bloke edilen kişiler de fon pay sahibi sıfatıyla kanunun tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Dolayısıyla PBLK hesaplarında bulunan fon katılma payları da ilgili tasfiye sürecinin dışında bırakılmayacak.

Ancak satış emrinin verilmiş olması, yatırımcının emir tarihindeki fon fiyatından kesin ödeme alacağı anlamına gelmiyor.

Ödeme hakkı ve tutarı kanunun belirlediği tasfiye esasları üzerinden hesaplanacak.

Yeni düzenlemede yatırımcıların net yatırım tutarlarının belirlenmesine ilişkin özel bir hesaplama yöntemi bulunuyor.

Kanuna göre yatırımcıların fona yaptığı nakit girişleri ve fondan gerçekleştirdiği nakit çıkışları dikkate alınacak.

Bu tutarlar tasfiye tarihine kadar TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması üzerinden güncellenecek.

Nakit çıkışlarının değerlendirilmesinde ise ilk giren ilk çıkar (FIFO) yöntemi uygulanacak.

Hesaplama işlemleri Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından gerçekleştirilecek.

Ancak ara ödemelerin üst sınırı belirlenirken endeksleme yapılmamış net yatırım tutarı da dikkate alınacak.

Bu nedenle enflasyona göre güncellenen net yatırım tutarının tamamının ara ödeme olarak alınabileceği düşünülmemeli.

7596 sayılı Kanun yalnızca yatırımcılara ara ödeme yapılmasını düzenlemiyor.

Düzenlemenin önemli bölümlerinden biri, fonların mal varlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına ilişkin.

Kanunun 5'inci maddesine göre fon mal varlığından hukuka aykırı olarak veya gerçek ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle aktarılan değerlerin geri alınması için işlem yapılabilecek.

Bu kapsamda kredi, borç, avans, teminat, devir, alım satım ve benzeri işlemler incelenebilecek.

Fonun uğradığı zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.

Bu tutarların portföy yönetim şirketinden tahsil edilememesi halinde SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilere başvurulabilecek.

Sorumlu kişilerin görevlerinden ayrılmış olmaları, görev yaptıkları döneme ilişkin sorumluluklarını otomatik olarak ortadan kaldırmayacak.

Kanunla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) da önemli görevler verildi.

SPK tarafından belirlenen zarar ve kayıpların sorumlulardan tahsil edilmesi amacıyla TMSF tarafından takip ve tahsilat işlemleri yürütülebilecek.

Ayrıca bazı adli süreçlerde el konulan mal varlıklarının yönetimi veya tasfiyesi için TMSF kayyım olarak atanabilecek.

Geri kazanılan tutarlar, TMSF bünyesinde her yatırım fonu için ayrı hesaplarda izlenecek.

Bu kaynaklar TMSF'nin kendi mal varlığından ayrı tutulacak ve yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ile yatırımcılarına yapılacak ödemeler için kullanılabilecek.

Kanuna göre bu hesaplarda bulunan tutarlar kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek.

Yeni düzenleme, tasfiye süreci tamamlandıktan sonra fonla ilgili yeni kaynak elde edilmesi ihtimalini de kapsıyor.

Örneğin fonun uğradığı zarardan sorumlu kişilerden daha sonraki bir tarihte tahsilat gerçekleştirilirse, bu tutarlar ilgili geri kazanım hesabına aktarılabilecek.

Tasfiyesi tamamlanan fonlarda yatırımcılara yapılacak ilave ödemeler Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.

Kanun, bu ödemelerin fon katılma payı sahipliği oranına göre yapılmasını öngörüyor.

Bu mekanizma, tasfiye süreci sona eren fonlarda dahi sonradan geri kazanılan varlıkların yatırımcılara aktarılabilmesi açısından önem taşıyor.

Ancak geri kazanılacak tutarın büyüklüğü ve tahsil edilip edilemeyeceği mevcut aşamada kesin olarak bilinmiyor.

Yeni kanun, tasfiye edilen fonların portföylerindeki varlıkların satışına ilişkin SPK'ya ek yetkiler de tanıyor.

Buna göre borsa fiyatının varlığın gerçek değerini yansıtmadığı veya satışın tasfiyeyi geciktireceği durumlarda farklı satış yöntemleri kullanılabilecek.

SPK, belirli şartlarla toptan satış, özel işlem bildirimi veya borsa dışı satışa onay verebilecek.

Ayrıca tasfiye kapsamında varlıkları satın alan yatırımcıların, söz konusu varlıkları belirli bir süre borsada satmalarını sınırlayabilecek kararlar alınabilecek.

Amaç, fon varlıklarının değer kaybını mümkün olduğunca azaltarak tasfiyenin yatırımcıların menfaatine uygun şekilde yürütülmesi.

Fon Koordinasyon Kurulunun 22 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre tasfiye sürecinde 55.755 hesaba toplam 49,7 milyar TL ayni ve nakdi ödeme gerçekleştirilmişti.

Aynı açıklamada tasfiyesi tamamlanan fon sayısının 84'e ulaştığı, 47 fonda ise işlemlerin devam ettiği belirtilmişti.

Ancak bu ödemeler, 27 Ekim'de yürürlüğe giren yeni kanun kapsamında başlatılan 1 milyon TL'lik ara ödemelerle karıştırılmamalı.

49,7 milyar TL daha önce tamamlanan tasfiye işlemlerinde gerçekleştirilen ayni ve nakdi ödemelerin toplamını ifade ediyor.

Yeni kanun ise yayım tarihi itibarıyla tasfiyesi tamamlanmamış ilgili fonlarda ara ödeme yapılabilmesinin hukuki çerçevesini oluşturuyor.

Fon tasfiye kanununun yürürlüğe girmesiyle birlikte yasama aşaması tamamlandı.

Bundan sonraki süreçte SPK'nın ara ödeme uygulamasına ilişkin usul ve esasları açıklaması bekleniyor.

Yatırımcıların özellikle hangi fonlarda ara ödeme yapılacağı, net yatırım tutarlarının nasıl bildirileceği, bloke katılma paylarının ödeme hesaplamalarına nasıl yansıyacağı ve ödeme tarihlerinin ne zaman duyurulacağı konularını takip etmesi gerekiyor.

27 Ekim 2026 itibarıyla 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme düzenlemesi artık yürürlükte. Ancak ödeme alacak yatırımcıların ve ödeme takviminin belirlenmesi için SPK'nın uygulama kararları bekleniyor.