Tasfiye Edilen Fonlarda Param Ne Olacak? Ne Kadarını Geri Alabilirim? İşte 1 Milyon TL İçin Olası Senaryolar

Bugün itibarıyla her yatırımcının parasının tamamını geri alacağını söylemek mümkün değil.

Tasfiye sonunda yatırımcıya ödenebilecek toplam tutar, fon portföyündeki hisse senetleri, borçlanma araçları, repo işlemleri ve diğer varlıkların hangi fiyatlardan nakde dönüştürülebildiğine bağlı olacak.

Bu nedenle fon bazında nihai ödeme oranı, tasfiye tamamlanmadan kesinleşmeyecek.

Gedik Yatırım dört farklı senaryo oluşturdu. Senaryolarda likiditesi sınırlı hisselerin ve takip edilen borçlanma araçlarının değer kaybı ile repo işlemlerinde karşı tarafın ödeme yapmama oranı kademeli olarak artırıldı.

Bu varsayımlar 30 Eylül 2026 tarihindeki güncel fon değerlerine uygulanıyor. Dolayısıyla 17 Eylül ile 30 Eylül arasında fon değerlerinde yaşanan düşüşler başlangıç değerinin içinde yer alıyor.

Gedik Yatırım’ın tüm tasfiye kapsamındaki fonları dikkate aldığı hesaplamada para piyasası fonlarında çok ağır senaryoda her 100 TL’lik güncel fon değerinin yaklaşık 68 TL’sinin nakde dönüşebileceği hesaplanıyor.

Bu oran 1 milyon TL güncel fon değeri üzerinden yaklaşık 680 bin TL’ye karşılık geliyor.

Ancak bu rakam kişisel ödeme tahmini değil. Her fonun portföy yapısı farklı olduğu için gerçek ödeme oranı fon bazında değişebilir.

Hisse senedi ve serbest fonlarda senaryo sonuçları daha sert. Bunun temel nedeni bu fonlarda likiditesi sınırlı varlıkların ağırlığının para piyasası fonlarına göre daha yüksek olması.

Çok ağır senaryoda 1 milyon TL güncel fon değerinin nakit karşılığı yaklaşık 360 bin TL’ye kadar geriliyor.

Gedik Yatırım çalışmasında likiditesi sınırlı varlık oranı para piyasası fonlarında yüzde 40, diğer fonlarda ise yüzde 80,1 seviyesinde hesaplandı.

Çalışmadaki tüm fonlar birlikte değerlendirildiğinde çok ağır senaryoda ağırlıklı ortalama nakde dönüşme oranı yüzde 53’e kadar geriliyor.

Bu oran 1 milyon TL güncel fon değeri için yaklaşık 530 bin TL’lik nakit karşılığına denk geliyor.

Gedik Yatırım’ın çalışmasında Tera Portföy’ün TP2, TLY ve THF fonları, portföy içeriğine ulaşılabilen tasfiye büyüklüğünün yüzde 84,6’sını oluşturuyor.

Bu üç fonun likiditesi sınırlı varlık oranlarının diğer fonlardan daha yüksek olması, toplam senaryo sonuçlarını belirgin biçimde aşağı çekiyor.

Bu nedenle aynı hesaplama TP2, TLY ve THF hariç tutularak ayrıca yapıldı.

Üç büyük Tera fonu hariç tutulduğunda para piyasası fonlarında çok ağır senaryo sonucu yüzde 68’den yüzde 83’e yükseliyor.

Bu sonuç 1 milyon TL güncel fon değeri için yaklaşık 830 bin TL nakit karşılığı anlamına geliyor.

Üç büyük fon çıkarıldığında hisse ve serbest fonlarda da tablo belirgin biçimde iyileşiyor.

Çok ağır senaryoda 1 milyon TL için hesaplanan nakit karşılığı 360 bin TL’den 610 bin TL’ye yükseliyor.

TP2, TLY ve THF hariç tutulduğunda tüm fonların ağırlıklı ortalamasında hafif senaryo yüzde 97, orta senaryo yüzde 93, ağır senaryo yüzde 88 ve çok ağır senaryo yüzde 81 olarak hesaplanıyor.

Buna göre çok ağır senaryoda dahi 1 milyon TL güncel fon değerinin yaklaşık 810 bin TL’sinin nakde dönüşebileceği varsayılıyor.

Hayır. Gedik Yatırım’ın rakamları kişisel ödeme hesabı olarak kullanılmamalı.

Çalışma 48 fonun portföy verileri üzerinden, fon büyüklükleriyle ağırlıklandırılarak hazırlanmış bir senaryo analizi. İncelenen 48 fon tasfiye kapsamındaki toplam büyüklüğün yaklaşık yüzde 87’sini temsil ediyor.

Her fonun portföyü farklı olduğu için “para piyasası fonundaki herkes yüzde 68 alacak” veya “serbest fondaki herkes yüzde 36 alacak” şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru değil.

Hayır. İki farklı hesap birbirine karıştırılmamalı.

SPK’nın 1 milyon TL’si, tasfiye tamamlanmadan önce yatırımcıya yapılabilecek ara ödemenin üst sınırı.

Gedik Yatırım’daki 1 milyon TL örneği ise fonların 30 Eylül tarihindeki güncel değerinin farklı senaryolarda ne kadarının nakde dönüşebileceğini göstermek için kullanılan örnek tutar.

Ara ödeme, MKK tarafından mutabakat sonucunda yatırımcı için belirlenecek net yatırım tutarı üzerinden hesaplanacak.

Net yatırım tutarı 400 bin TL ise en fazla 400 bin TL, 900 bin TL ise en fazla 900 bin TL, 1 milyon TL ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.

Net yatırım tutarı 2 milyon TL olsa bile ilk aşamadaki ara ödeme üst sınırı 1 milyon TL olacak.

Hayır. SPK’nın belirlediği 1 milyon TL sınırı yatırımcının toplam alabileceği paranın üst sınırı değil.

Bu yalnızca ara ödeme sınırı. Ara ödeme, yatırımcının tasfiye sonunda hak kazanacağı nihai tutardan mahsup edilecek.

Örneğin nihai tasfiye alacağı ileride 1,6 milyon TL olarak belirlenen ve daha önce 1 milyon TL ara ödeme alan yatırımcının kalan hakkı nihai tasfiye kapsamında değerlendirilecek.

SPK kararına göre 1 milyon TL sınırı yatırımcı başına toplam değil, her fon için ayrı ayrı uygulanacak.

Dolayısıyla bir yatırımcının birden fazla ara ödeme kapsamındaki fonda yatırımı bulunuyorsa, şartların oluşması halinde her fon için ayrı hesap yapılabilecek.

Hayır. SPK, ara ödeme karşılığında katılma paylarının iade edilmeyeceğini açıkladı.

Fon paylarının iadesi nihai tasfiye ödemeleri sırasında gerçekleştirilecek.

Bu nedenle ara ödeme alan yatırımcının hesabında fon paylarının görünmeye devam etmesi tek başına olağan dışı bir durum değil.

SPK, 1 Ekim tarihli kararında mutabakat işlemleri tamamlanan yatırımcılara ara ödemenin ivedilikle gerçekleştirilmesini istedi.

Ancak yatırımcıların hesabına paranın yatırılacağı belirli bir takvim günü açıklanmadı.

Uygulamaya öncelikle para piyasası fonlarından başlanacağı duyuruldu.

SPK’nın 28 Eylül açıklamasına göre, 17 Eylül tarihinde tasfiye kapsamındaki fonlara verilen ve TEFAS tarafından iptal edilen talimatların sahipleri de tasfiye sürecinde hak sahibi olmaya devam ediyor.

Bu yatırımcılara fondaki katılma payı sahipliği oranlarına göre tasfiye bakiyesinden ödeme yapılacak.

İki farklı konu birbirinden ayrılmalı: ara ödeme ve nihai ödeme.

SPK, belirlenen fonlarda fon başına 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılmasına izin verdi. Ancak yatırımcının nihai olarak parasının ne kadarını geri alacağı henüz kesinleşmedi.

Gedik Yatırım’ın çalışmasında çok ağır senaryoda nakit karşılığı para piyasası fonlarında yüzde 68’e, hisse ve serbest fonlarda yüzde 36’ya kadar geriliyor. TP2, TLY ve THF hariç tutulduğunda aynı oranlar sırasıyla yüzde 83 ve yüzde 61’e, tüm fonların ağırlıklı ortalaması ise yüzde 81’e yükseliyor.

Bu nedenle kişisel geri ödeme tutarını bugün tek bir yüzdeyle ifade etmek mümkün değil. Asıl belirleyici, yatırım yapılan fonun portföyü, varlıkların hangi fiyatlardan nakde çevrildiği ve nihai tasfiye bakiyesi olacak.